Dalolatnoma qanday yoziladi: namuna, rekvizitlar va tartib

Dalolatnoma biror voqea, holat yoki faktni bir necha guvoh (komissiya) ishtirokida rasmiy qayd etuvchi hujjat bo'lib, u sarlavha, sana, joy, komissiya tarkibi, aniqlangan holat bayoni va imzolardan iborat aniq tartibda yoziladi. Ya'ni siz shunchaki "nima bo'lganini" yozmaysiz — buni qat'iy rasmiy struktura va xolis tilda bayon qilasiz.

Amalda ko'pchilikni ikki narsa qiynaydi: qaysi rekvizitlarni yozish shart va faktni qanday qilib "quruq", rasmiy tilda ifodalash. Ushbu maqolada dalolatnomaning majburiy qismlari, bosqichma-bosqich yozish tartibi va tayyor namunasini ko'rib chiqamiz. Bundan tashqari, butun hujjatni to'g'ri o'zbek yoki rus tilida bir necha daqiqada tayyorlab beradigan Salom AI yordamchisidan qanday foydalanishni ham ko'rsatamiz.

Reklama

BandMateIngliz tilida bemalol gapiringAI hamroh bilan har kuni 5 daqiqa suhbat — xatolaringiz o‘zbek tilida tushuntiriladi. IELTS Speaking uchun ayni muddao.Bepul sinab ko‘rish →

1. Dalolatnoma nima va u qachon kerak bo'ladi

Dalolatnoma (rus tilida — akt) — bu biror faktni yoki holatni bir necha shaxs guvohligida yozma tasdiqlovchi rasmiy hujjat. Uning kuchi bitta imzoda emas, balki komissiya yoki guvohlarning jamoaviy imzosida. Aynan shu jamoaviy tasdiq unga huquqiy vazn beradi.

Dalolatnoma odatda quyidagi holatlarda tuziladi:

• Mol-mulk yoki jihozni qabul qilish va topshirish (inventarizatsiya, ta'mir);
• Yaroqsiz, buzilgan yoki kam chiqqan tovarni hisobdan chiqarish;
• Xodimning ishga kelmagani yoki intizom buzganini qayd etish;
• Bino, xona yoki jihozni ko'zdan kechirish natijalari;
• Nizoli holatlar — masalan, kimdir hujjatga imzo qo'yishdan bosh tortgani.

Holat har xil bo'lsa-da, asosiy tuzilma bir xil qoladi. Eng muhimi: dalolatnoma har doim uchinchi shaxs nomidan, xolisona va rasmiy uslubda yoziladi. Unda shaxsiy baho yoki his-tuyg'uga o'rin yo'q — faqat aniqlangan faktlar. Aynan shu xolislik dalolatnomani oddiy tushuntirish xatidan farqlab turadi: siz kimnidir ayblamaysiz yoki oqlamaysiz, balki nima aniqlanganini borligicha qayd etasiz.

Yodda tuting: dalolatnoma keyinchalik nizo, tekshiruv yoki sud jarayonida dalil sifatida ishlatilishi mumkin. Shu sababli har bir so'z aniq, sana va raqamlar esa haqqoniy bo'lishi kerak. Shoshib, chala yozilgan hujjat keyin sizga muammo keltirishi mumkin.

2. Dalolatnomaning majburiy rekvizitlari

To'g'ri dalolatnoma quyidagi qismlardan iborat bo'lishi kerak. Bironta rekvizit tushib qolsa, hujjat rasmiy kuchini yo'qotishi mumkin:

1. Sarlavha — "DALOLATNOMA" so'zi va qisqacha mavzusi (masalan: "jihozni qabul qilish to'g'risida").
2. Sana va joy — kun, oy, yil hamda manzil (shahar yoki tuman).
3. Komissiya tarkibi — rais va a'zolarning F.I.Sh. va lavozimlari.
4. Asos — qaysi buyruq, farmoyish yoki holat asosida tuzilgani.
5. Bayon qismi — aniqlangan faktning aniq, faktik tavsifi.
6. Xulosa — komissiyaning qarori yoki taklifi (agar zarur bo'lsa).
7. Nusxalar soni — hujjat necha nusxada tuzilgani.
8. Imzolar — barcha a'zolarning imzosi va F.I.Sh.

Bu tartibni har safar yoddan tiklash shart emas. Salom AI'ga holatni oddiy tilda tushuntirsangiz, u barcha rekvizitlarni to'g'ri joylashtirib beradi.

3. Bosqichma-bosqich: dalolatnomani qanday yozish kerak

Dalolatnomani noldan yozish uchun quyidagi tartibda harakat qiling:

1. Sarlavha. Markazga "DALOLATNOMA" so'zini yirik harflarda, pastida mavzusini kichikroq yozing.
2. Sana va joy. Odatda chapda joy, o'ngda sana ko'rsatiladi.
3. Komissiya. "Quyidagi tarkibdagi komissiya tomonidan tuzildi:" deb boshlab, avval raisni, so'ng a'zolarni yozing.
4. Asos. "...-son buyruq asosida" yoki holat sababini keltiring.
5. Bayon. Nima aniqlanganini taxminsiz, faktik tilda yozing; sana va raqamlarni aniq keltiring.
6. Xulosa va nusxalar soni. Komissiyaning taklifi va hujjat necha nusxada tuzilgani.
7. Imzo. Har bir a'zo uchun imzo joyi va F.I.Sh.

Eng ko'p vaqt "bayon" bosqichida ketadi, chunki uni ravon va rasmiy tilda yozish oson emas. Aynan shu yerda AI yordamchisi vaqtingizni tejaydi:

Reklama

Salom AI BiznesMijozlarga 24/7 avtomatik javobTelegram va Instagram uchun AI sotuvchi — buyurtmalarni o‘zi qabul qiladi.Bepul boshlash →

4. Dalolatnoma tayyor namunasi

Quyida hisobdan chiqarish uchun oddiy dalolatnoma namunasi keltirilgan. Uni o'z holatingizga moslab o'zgartirishingiz mumkin:

DALOLATNOMA

yaroqsiz jihozni hisobdan chiqarish to'g'risida

Toshkent shahri          2026-yil 6-iyul

Quyidagi tarkibdagi komissiya:

• Rais: A. Karimov — bo'lim boshlig'i;
• A'zo: D. Yusupova — buxgalter;
• A'zo: B. Toshpo'latov — texnik xodim;

tomonidan direktorning 2026-yil 1-iyuldagi 45-son buyrug'i asosida tuzildi.

Komissiya tomonidan omborda saqlanayotgan jihozlar ko'zdan kechirildi va 3 (uch) dona monitor texnik jihatdan yaroqsiz holatga kelgani, ularni ta'mirlash iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emasligi aniqlandi.

Yuqoridagilar asosida komissiya mazkur 3 dona monitorni balansdan hisobdan chiqarishni taklif qiladi.

Ushbu dalolatnoma 2 nusxada tuzildi.

Imzolar: _____________ A. Karimov   _____________ D. Yusupova   _____________ B. Toshpo'latov

Ko'rib turganingizdek, tuzilma sodda. Ammo har xil holat uchun matnni qaytadan yozish charchatadi — Salom AI'da bir marta so'rab, keyin faqat tafsilotlarni almashtirasiz.

5. Dalolatnoma yozishda ko'p uchraydigan xatolar

Quyidagi xatolar dalolatnomani kuchsizlantiradi — ulardan qoching:

• Taxmin va his-tuyg'u. "Menimcha", "ehtimol" kabi so'zlarga o'rin yo'q — faqat faktlar.
• Sana yoki joyning tushib qolishi. Bu hujjatning haqiqiyligini shubha ostiga qo'yadi.
• Lavozimning ko'rsatilmagani. Har bir a'zoning F.I.Sh. yonida lavozimi ham bo'lishi shart.
• Noaniq bayon. "Ancha", "ko'p" o'rniga aniq raqam va sana yozing.
• Bir nusxada tuzish. Ko'p holatda kamida 2 nusxa talab qilinadi.
• Imzosiz qoldirish. Barcha a'zo imzolamagan dalolatnoma huquqiy jihatdan tugallanmagan hisoblanadi.
• Tuzatish va o'chirishlar. Rasmiy hujjatda ustidan chizilgan joylar bo'lmasligi kerak — xato bo'lsa, qaytadan chiqarish ma'qul.

Til va uslub xatolarini bartaraf etishning eng tez yo'li — matnni AI'ga tekshirtirish:

6. Salom AI bilan dalolatnomani daqiqalarda tayyorlash

Qoidalarni bir marta o'qib chiqish foydali, lekin har safar hujjatni noldan yozish vaqt oladi. Salom AI aynan shu ishni tezlashtiradi: siz holatni oddiy so'zlar bilan aytasiz, u esa barcha rekvizitlari joyida bo'lgan, rasmiy o'zbek yoki rus tilidagi tayyor dalolatnomani chiqarib beradi.

Bu sizga nima beradi:

• Vaqt tejash — yarim soatlik ish bir necha daqiqaga qisqaradi;
• Professional natija — boshliqqa bemalol taqdim etadigan toza, rasmiy matn;
• Xatosiz struktura — birorta rekvizit tushib qolmaydi;
• Ikki tilda — kerak bo'lsa darhol ruscha variantini ham olasiz.

Boshqa holatlar uchun ham so'rashingiz mumkin:

Salom AI'ni bepul sinab ko'rishingiz mumkin — oddiy dalolatnomalarni darhol yozib beradi. Ish hajmi ko'p bo'lsa, Pro yoki yillik obuna cheksiz hujjat, uzunroq matnlar va qo'shimcha imkoniyatlarni ochadi. Ish beruvchidan maxsus dastur so'rashingiz shart emas — hammasi telefoningizdan ishlaydi.

Salom AI bilan boshlash — bepul →

📱 Telegram botda boshlash — bepul →