Dalolatnoma qanday yoziladi: tayyor namuna va amaliy qoidalar

Dalolatnoma ma'lum bir voqea, holat yoki faktni bir necha guvoh ishtirokida rasmiy tarzda qayd etuvchi hujjat bo'lib, u sarlavha, sana, joy, komissiya a'zolari, aniqlangan holat bayoni va imzolardan iborat qat'iy tuzilishda yoziladi. Ko'pchilik uni yozayotganda "qaysi so'zlarni yozay, tartibi qanaqa, biror rekvizitni tushirib qoldirsam kuchsiz bo'lib qoladimi?" deb hayron bo'ladi. Aslida dalolatnoma murakkab hujjat emas — faqat aniq struktura va rasmiy uslubni bilish kifoya.

Ushbu maqolada dalolatnomaning majburiy qismlari, tayyor namunasi va tez-tez uchraydigan xatolarni ko'rib chiqamiz. Yana bir muhim narsa: butun hujjatni to'g'ri, rasmiy o'zbek (yoki rus) tilida bir necha daqiqada tayyorlab beradigan Salom AI yordamchisidan qanday foydalanishni ham ko'rsatamiz.

Reklama

BandMateIngliz tilida bemalol gapiringAI hamroh bilan har kuni 5 daqiqa suhbat — xatolaringiz o‘zbek tilida tushuntiriladi. IELTS Speaking uchun ayni muddao.Bepul sinab ko‘rish →

1. Dalolatnoma nima va u qachon kerak bo'ladi

Dalolatnoma (rus tilida — akt) — bu biror faktni yoki holatni bir necha shaxs guvohligida yozma ravishda tasdiqlovchi rasmiy hujjat. U shaxsning bitta imzosi bilan emas, balki komissiya yoki bir necha guvoh imzosi bilan kuchga kiradi. Aynan shu jamoaviy tasdiq unga huquqiy vaznini beradi.

Dalolatnoma ko'pincha quyidagi holatlarda tuziladi:

• Mol-mulkni qabul qilish yoki topshirish (masalan, inventarizatsiya, texnika ta'miri);
• Kamomad, buzilgan yoki yaroqsiz mahsulotni hisobdan chiqarish;
• Xodimning ishga kelmagani yoki intizom buzganini qayd etish;
• Bino, xona yoki jihozni ko'zdan kechirish natijalari;
• Nizoli holatlar — kimningdir imzo qo'yishdan bosh tortgani va hokazo.

Har bir holatning o'ziga xos nuanslari bor, lekin asosiy tuzilma bir xil qoladi. Muhimi shuki, dalolatnoma har doim uchinchi shaxs nomidan, xolisona va rasmiy uslubda yoziladi — unda his-tuyg'u yoki shaxsiy baholarga o'rin yo'q. Keyingi bo'limlarda ana shu umumiy tuzilmani va uni to'g'ri to'ldirishning amaliy sirlarini ochib beramiz.

2. Dalolatnomaning majburiy rekvizitlari

To'g'ri dalolatnoma quyidagi qismlardan iborat bo'lishi shart. Bironta rekvizit tushib qolsa, hujjat rasmiy kuchini yo'qotishi mumkin:

1. Sarlavha — "DALOLATNOMA" so'zi va uning qisqacha mavzusi (masalan: "jihozni qabul qilish to'g'risida").
2. Tuzilgan sana va joy — kun, oy, yil va manzil (shahar/tuman).
3. Komissiya tarkibi — raislik qiluvchi va a'zolarning F.I.Sh. hamda lavozimlari.
4. Asos — qaysi buyruq, farmoyish yoki holat asosida tuzilgani.
5. Bayon qismi — aniqlangan fakt yoki holatning aniq, faktik tavsifi.
6. Xulosa — komissiyaning qarori yoki taklifi (agar kerak bo'lsa).
7. Nusxalar soni — hujjat necha nusxada tuzilgani.
8. Imzolar — barcha komissiya a'zolarining imzolari va F.I.Sh.

Ushbu tartibni yodda tutish qiyin bo'lsa, uni har safar qaytadan eslashga urinish shart emas. Salom AI'ga holatni tushuntirsangiz kifoya — u barcha rekvizitlarni to'g'ri joylashtirib beradi.

3. Bosqichma-bosqich: dalolatnomani qanday yozish kerak

Dalolatnomani noldan yozish uchun quyidagi tartibda harakat qiling:

1. Markazga sarlavha yozing. "DALOLATNOMA" so'zini yirik harflarda, pastida esa mavzusini kichikroq yozing.
2. Sana va joyni ko'rsating. Ko'pincha chap tomonda joy, o'ng tomonda sana yoziladi.
3. Komissiyani sanang. "Quyidagi tarkibdagi komissiya tomonidan tuzildi:" deb boshlab, raisdan boshlab a'zolarni yozing.
4. Asosni yozing. "...-son buyruq asosida" yoki holat sababini keltiring.
5. Faktni bayon qiling. Nima aniqlanganini quruq, faktik tilda, taxminlarsiz yozing. Sanalar va raqamlarni aniq keltiring.
6. Xulosani yozing va nusxalar sonini ko'rsating.
7. Imzo joylarini qoldiring. Har bir a'zo uchun imzo va F.I.Sh.

Eng ko'p vaqt "faktni bayon qilish" bosqichida ketadi — chunki uni ravon, rasmiy tilda yozish oson emas. Aynan shu yerda AI yordamchisi katta yordam beradi:

Reklama

Salom AI BiznesMijozlarga 24/7 avtomatik javobTelegram va Instagram uchun AI sotuvchi — buyurtmalarni o‘zi qabul qiladi.Bepul boshlash →

4. Tayyor namuna

Quyida hisobdan chiqarish uchun oddiy dalolatnoma namunasi keltirilgan. Uni o'z holatingizga moslab o'zgartirishingiz mumkin:

DALOLATNOMA

yaroqsiz jihozni hisobdan chiqarish to'g'risida

Toshkent shahri          2026-yil 6-iyul

Quyidagi tarkibdagi komissiya:

• Rais: A. Karimov — bo'lim boshlig'i;
• A'zo: D. Yusupova — buxgalter;
• A'zo: B. Toshpo'latov — texnik xodim;

tomonidan direktorning 2026-yil 1-iyuldagi 45-son buyrug'i asosida tuzildi.

Komissiya tomonidan omborda saqlanayotgan jihozlar ko'zdan kechirildi va 3 (uch) dona monitor texnik jihatdan yaroqsiz holatga kelgani, ta'mirlash iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emasligi aniqlandi.

Yuqoridagilar asosida komissiya mazkur 3 dona monitorni balansdan hisobdan chiqarishni taklif qiladi.

Ushbu dalolatnoma 2 nusxada tuzildi.

Imzolar: _____________ A. Karimov   _____________ D. Yusupova   _____________ B. Toshpo'latov

Ko'rib turganingizdek, tuzilma sodda. Ammo har xil holat uchun matnni qaytadan yozish charchatadi. Salom AI'da bir marta so'rab, keyin faqat tafsilotlarni almashtirib turasiz.

5. Ko'p uchraydigan xatolar

Dalolatnoma yozishda quyidagi xatolarga yo'l qo'ymang:

• Taxmin va his-tuyg'ular. "Menimcha", "ehtimol" kabi so'zlar hujjatni kuchsizlantiradi. Faqat faktlarni yozing.
• Sana yoki joyning tushib qolishi. Bu hujjatning haqiqiyligini shubha ostiga qo'yadi.
• Komissiya a'zosining lavozimi ko'rsatilmagani. F.I.Sh. bilan birga lavozim ham bo'lishi shart.
• Bir nusxada tuzish. Ko'pchilik holatda kamida 2 nusxa kerak.
• Noaniq bayon. "Ancha", "ko'p" o'rniga aniq raqam yozing.
• Imzosiz qoldirish. Komissiyaning barcha a'zolari imzolamagan dalolatnoma huquqiy jihatdan tugallanmagan hisoblanadi.
• Tuzatish va o'chirishlar. Rasmiy hujjatda o'chirilgan yoki ustidan chizilgan joylar bo'lmasligi kerak — xato bo'lsa, hujjatni qaytadan chiqargan ma'qul.

Til va uslub xatolarini bartaraf etishning eng tez yo'li — matnni AI'ga tekshirtirish:

6. Salom AI bilan dalolatnomani daqiqalarda tayyorlash

Yuqoridagi qoidalarni bir marta o'qib chiqish foydali, lekin har safar hujjatni noldan yozib o'tirish vaqtni oladi. Salom AI aynan shu ishni tezlashtirish uchun yaratilgan: siz holatni oddiy so'zlar bilan tushuntirasiz, u esa barcha rekvizitlari joyida bo'lgan, rasmiy o'zbek yoki rus tilidagi tayyor dalolatnomani chiqarib beradi.

Bu sizga nima beradi:

• Vaqt tejash — yarim soatlik ish bir necha daqiqaga qisqaradi;
• Professional natija — boshliqqa uyalmasdan taqdim etadigan toza, rasmiy matn;
• Xatosiz struktura — birorta rekvizit tushib qolmaydi;
• Ikki tilda — kerak bo'lsa darhol ruscha variantini ham oladi.

Turli hujjat turlari uchun ham so'rashingiz mumkin:

Salom AI'ni bepul sinab ko'rishingiz mumkin — oddiy dalolatnomalarni darhol yozib beradi. Kundalik ish hajmi ko'p bo'lsa, Pro yoki yillik obuna cheksiz hujjat, uzunroq matnlar va qo'shimcha imkoniyatlarni ochadi. Ish beruvchidan maxsus dastur so'rashingiz shart emas — hammasi telefoningizdan ishlaydi.

📝 Dalolatnomani yarating — bepul →

Salom AI bilan boshlash — bepul →

📱 Telegram botda boshlash — bepul →