YATT ochish uchun kerakli hujjatlar ro'yxati (2026)

YATT (yakka tartibdagi tadbirkor) ochish uchun sizga asosan atigi uchta narsa kerak: amaldagi pasport yoki ID-karta, ro'yxatga olish arizasi va tanlangan faoliyat turi (ONK/OKED kodi), hamda davlat boji to'lovi. Ko'pchilik o'ylaganidan farqli o'laroq, jarayon endilikda deyarli to'liq onlayn — soatlab navbatda turish shart emas. Quyida har bir hujjatni, uni qayerdan olishni va arizani xatosiz to'ldirishni bosqichma-bosqich tushuntiramiz. Bu ish boshlamoqchi bo'lgan tadbirkor uchun bir necha kunlik chalkashlikni va keraksiz xarajatni tejaydi.

Reklama

BandMateIngliz tilida bemalol gapiringAI hamroh bilan har kuni 5 daqiqa suhbat — xatolaringiz o‘zbek tilida tushuntiriladi. IELTS Speaking uchun ayni muddao.Bepul sinab ko‘rish →

1. YATT nima va kimga to'g'ri keladi

YATT — bu yuridik shaxs tashkil etmasdan, jismoniy shaxs sifatida qonuniy tadbirkorlik qilish shakli. Bu eng oddiy va eng arzon boshlash usuli: ustav kapitali, muhr yoki alohida ofis talab qilinmaydi. Kichik do'kon, xizmat ko'rsatish, hunarmandchilik, onlayn savdo, repetitorlik yoki frilanser ish uchun ideal.

YATT quyidagi hollarda to'g'ri keladi:

• Yakka o'zingiz yoki oila a'zolaringiz bilan ish yuritsangiz;
• Yillik aylanmangiz katta emas va soddalashtirilgan soliq yetarli bo'lsa;
• Tez, arzon va kam qog'ozbozlik bilan rasmiy ishlashni istasangiz.

Agar sherikchilik, investorlar yoki katta aylanma rejalashtirilayotgan bo'lsa, MChJ (yuridik shaxs) ko'proq mos kelishi mumkin — bu haqda alohida hisob-kitob qilgan ma'qul. Ammo ko'pchilik boshlovchilar uchun YATT eng mantiqiy birinchi qadamdir.

YATT ning yana bir katta afzalligi — mas'uliyat va soddalik muvozanati. Siz rasmiy tadbirkor bo'lasiz, shartnoma tuzish, hisob raqam ochish va soliq to'lash huquqiga ega bo'lasiz, ammo murakkab buxgalteriya yuritish shart emas. Ko'pgina YATT lar soliq hisobotlarini o'zlari, hatto buxgaltersiz topshiradilar. Bu esa har oy ish haqiga ketadigan xarajatni ham tejaydi. Faqat bitta narsani yodda tuting: YATT sifatida siz o'z majburiyatlaringiz bo'yicha shaxsiy mol-mulkingiz bilan javob berasiz, shuning uchun aylanma o'sganda MChJ ga o'tishni ko'rib chiqish foydali bo'ladi.

2. Kerakli hujjatlar to'liq ro'yxati

YATT ro'yxatdan o'tish hujjatlari ro'yxati aslida juda qisqa. Onlayn ariza berish uchun sizga quyidagilar kerak bo'ladi:

1. Pasport yoki ID-karta — amaldagi, muddati o'tmagan;
2. ID-karta yoki elektron raqamli imzo (ERI/EDS) — my.gov.uz yoki birdarcha portalga kirish uchun;
3. Tanlangan faoliyat turi (ONK/OKED kodi) — asosiy va qo'shimcha faoliyatlar;
4. Firma nomi — "YATT [Familiya Ism]" ko'rinishida yoki tanlangan tijorat nomi;
5. Bank rekvizitlari — hisob raqam ochish uchun (ro'yxatdan keyin ham bo'ladi);
6. Davlat boji to'lovi — belgilangan miqdorda, onlayn to'lanadi.

Ko'p hollarda hech qanday notarial nusxa yoki qo'shimcha ma'lumotnoma talab qilinmaydi — tizim ma'lumotlarni davlat bazalaridan avtomatik oladi. Aynan shu sababli YATT ochish MChJ dan ancha yengil.

Bir muhim nuqta — firma nomi. Odatiy holda YATT nomi "Yakka tartibdagi tadbirkor [Familiya Ism Sharif]" ko'rinishida bo'ladi va bu barcha rasmiy hujjatlarda ishlatiladi. Agar do'kon yoki brend uchun alohida tijorat nomi ishlatmoqchi bo'lsangiz, buni marketing maqsadida qo'llashingiz mumkin, lekin rasmiy shartnoma va hisob-fakturalarda to'liq YATT nomi ko'rsatiladi. Shuning uchun nomni tanlashda ortiqcha bosh qotirmang — asosiysi faoliyat turini to'g'ri belgilash.

3. Onlayn ro'yxatdan o'tish bosqichlari

Bugungi kunda YATT ni birdarcha (birg:hujjat) tizimi yoki my.gov.uz portali orqali uydan turib ochish mumkin. Umumiy bosqichlar quyidagicha:

1. Portalga ID-karta yoki ERI bilan kiring;
2. "Tadbirkorlik subyektini ro'yxatga olish" xizmatini tanlang;
3. Shaklda pasport ma'lumotlari, manzil va faoliyat turini (ONK kodi) kiriting;
4. Firma nomini kiriting va soliq turini tanlang;
5. Davlat bojini onlayn to'lang;
6. Arizani imzolang va yuboring — odatda 1 ish kuni ichida guvohnoma tayyor bo'ladi.

Guvohnoma va STIR (INN) elektron shaklda beriladi. Shundan so'ng istalgan bankda tadbirkorlik hisob raqamini ochishingiz mumkin. Ko'pchilik uchun eng qiyin joy — to'g'ri ONK kodini tanlash va faoliyat tavsifini aniq yozish. Aynan shu yerda Salom AI vaqtingizni tejaydi.

Reklama

Salom AI BiznesMijozlarga 24/7 avtomatik javobTelegram va Instagram uchun AI sotuvchi — buyurtmalarni o‘zi qabul qiladi.Bepul boshlash →

4. Arizani xatosiz to'ldirish

Ariza — YATT ochishning yuragidir. Undagi kichik xato (masalan, manzil noto'g'ri yozilishi yoki faoliyat turi mos kelmasligi) arizani rad etilishiga yoki qayta topshirishga olib keladi, bu esa vaqt yo'qotish demakdir.

Arizada quyidagilar aniq va to'g'ri bo'lishi kerak:

• To'liq F.I.Sh. — pasportdagi bilan bir xil;
• Doimiy yashash manzili (propiska);
• Asosiy faoliyat turi va uning ONK kodi;
• Tanlangan soliq rejimi.

Agar ariza matnini yoki tushuntirish xatini o'zingiz tayyorlashingiz kerak bo'lsa, uni qo'lda yozib o'tirmang. Salom AI ga kerakli ma'lumotni bering va tayyor, rasmiy uslubdagi matnni oling:

Agar hujjatlar rus tilida talab qilinsa, prompt oxiriga "rus tilida yoz" deb qo'shsangiz kifoya — matn to'liq ruscha tayyorlanadi.

5. Davlat boji, soliq va keyingi qadamlar

YATT ro'yxatga olish uchun davlat boji to'lanadi — miqdori bazaviy hisoblash miqdoriga bog'liq va onlayn to'lash mumkin. Ba'zi toifadagi shaxslar (masalan, ayrim imtiyozli guruhlar) uchun yengilliklar bo'lishi mumkin, shuning uchun to'lovdan oldin joriy shartlarni tekshiring.

Ro'yxatdan o'tgach:

• Bankda tadbirkorlik hisob raqamini oching;
• Kerak bo'lsa, onlayn kassa yoki to'lov terminalini rasmiylashtiring;
• Soliq to'lovlari va hisobotlar taqvimini belgilab oling.

Yangi tadbirkor uchun eng chalkash joy — qaysi soliq rejimi foydali ekanini tushunish. Salom AI dan vaziyatingizni tushuntirib so'rang:

Salom AI murakkab qonun tilini oddiy o'zbekchaga aylantirib beradi — lekin rasmiy raqamlarni har doim soliq.uz yoki soliq inspeksiyasidan tasdiqlab olish kerakligini unutmang.

6. Salom AI bilan butun jarayonni yengillashtirish

YATT ochish texnik jihatdan qiyin emas, lekin birinchi marta qilayotgan odam uchun har bir atama — ONK kodi, soliq rejimi, rekvizitlar — chalkash tuyuladi. Odatda odamlar tanish-bilishga qo'ng'iroq qiladi yoki pullik vositachiga murojaat qiladi. Aslida esa aksariyat savollarga javobni o'zingiz, bepul topa olasiz.

Salom AI shu bosqichda yordamchi bo'ladi:

• To'g'ri faoliyat turi va ONK kodini tanlashga yordam beradi;
• Ariza, tushuntirish xati va boshqa hujjatlarni tayyor, rasmiy shaklda yozadi;
• Soliq va boj masalalarini oddiy tilda tushuntiradi;
• O'zbek yoki rus tilida ishlaydi va telefondan ham mavjud — alohida dastur shart emas.

Butun jarayonni bosqichma-bosqich rejalashtirish uchun shunday so'rang:

Salom AI ni bepul sinab ko'rish mumkin — birinchi savolingizni hoziroq yozib ko'ring. Doimiy ravishda hujjat, ariza va hisobot bilan ishlaydigan tadbirkorlar uchun Pro yoki yillik obuna ko'proq imkoniyat va qulaylikni ochadi. Bu vositachiga to'lanadigan pulni ham, keraksiz sarson-sargardonlikni ham tejaydi.

Salom AI bilan boshlash — bepul →

📱 Telegram botda boshlash — bepul →